KONSULTACJE
Proces terapii indywidualnej rozpoczyna się od etapu konsultacji (od 1 do 3 sesji).
Sesje konsultacyjne trwają po 50 min.
Celem konsultacji jest ustalanie aktualnych problemów z którymi zgłasza się osoba, omówienie hipotez pacjenta na temat rozumienia tego co się z nim dzieje, czyli prawdopodobnych źródeł objawów i wyzwalaczy, które spowodowały aktualny dyskomfort. Na tym etapie psychoterapeuta omawia też sposób podejścia behawioralno-poznawczego do wnoszonych problemów, czyli prawdopodobne kluczowe etapy terapii (dopasowane indywidualnie dla każdego problemu i pacjenta).
Dopiero po tym etapie podejmowana jest obopólna decyzja o pracy psychoterapeutycznej.
Podczas etapu konsultacji pacjent zapoznaje się ze sposobem komunikacji terapeuty.
Naturalną sytuacją jest, że do prowadzenia psychoterapii szukamy osoby dopasowanej do naszych potrzeb m.in. relacyjnych i osobowościowych. Jeśli pacjent nie decyduje się na podjęcie pracy terapeutycznej po etapie konsultacji informuje o tym psychologa po ostatniej sesji konsultacyjnej.
Każdy psychoterapeuta z godnością i zrozumieniem przyjmuje taką decyzję.
PROCES TERAPEUTYCZNY
Psychoterapia poznawczo-behawioralna to inaczej proces uświadamiania, wprowadzania i utrwalania niezbędnych zmian w funkcjonowaniu pacjenta. Wprowadzane zmiany mają na celu poprawę trafności rozumienia swoich potrzeb i ich realizacji w taki sposób, żeby zwiększyć istotnie poczucie dobrostanu. Cały proces pracy rozpoczyna się od ustaleniu celu i przyglądania się aktualnym problemom, w celu lepszego ich zrozumienia i motywowania pacjenta do pracy.
Czas trwania psychoterapii jest zależny od problemu i pacjenta, zazwyczaj nie jest krótszy niż 25 sesji. Zdarzają się procesy które trwają nawet 3 lata. Sesje odbywają się najczęściej w schemacie raz w tygodniu, przy niektórych problemach (np. zaburzenia odżywiania) niezbędne jest zintensyfikowanie ilości sesji w konkretnych etapach terapii.
Terapia poznawczo-behawioralna zakłada, że odpowiedzialność za realizację celów rozkłada się zarówno na terapeutę jak i na pacjenta. Tylko zmotywowany do pracy pacjent i kompetentny terapeuta mogą dać pozytywny efekt. Podczas procesu terapii dużo obserwacji, eksperymentów i treningów odbywa się pomiędzy sesjami i wymaga od pacjenta aktywności.
Kluczowe etapy terapii procesu terapeutycznego wyglądają najczęściej w poniższy sposób:
1. Kontrakt i ustalenie kierunku terapeutycznego, czyli umówienie się na sposób realizacji procesu terapeutycznego: odwoływanie sesji, częstotliwość pracy, sposób kontaktu pomiędzy sesjami, miejsce terapii, miejsce pracy terapeutycznej poza gabinetem (w przypadku eksperymentów behawioralnych), dawanie wzajemnego feedbacku, sposób kończenia pracy. Kierunek terapeutyczny to potwierdzenie zakresu oczekiwanych i możliwych zmian i tematów do pracy.
2. Doprecyzowanie celu i wspólna konceptualizacja problemów pacjenta.
Cel pacjenta powinien być pozytywny, sformuowany w taki sposób, żeby przekładał się na wyobrażone funkcjonowanie osoby już po oczekiwanej zmianie. Konceptualizacja to docieranie do myśli automatycznych pacjenta, jego przekonań kluczowych aktywizowanych w omawianych sytuacjach, omówienie schematów (filtrów) przez który pacjent interpretuje różne sytuacje, najczęstszych strategii reagowania w sytuacjach emocjonalnie wymagających i ich efektów dla pacjenta. Analiza historii pacjenta z uwypukleniem kluczowych wydarzeń z życia i ich znaczenia dla pacjenta. Etap konceptualizacji to etap wglądów pacjenta w znaczenie objawów.
3. Wprowadzanie niezbędnych zmian
Zmiany w procesie psychoterapii odbywają się na wielu poziomach i dotyczą:
• restrukturyzacji poznawczych: uświadomienie zniekształconych schematów poznawczych, ich źródeł , zmiana schematów czyli wprowadzenie trafniejszego myślenia o sobie, innych i życiu zwiększające poczucie własnej wartości
• zmian w natężeniu i rodzaju odczuwanych emocji: w założeniu terapii leży idea Ellissa, dot. tego, że silne emocje odczuwamy jako konsekwencje często nieadekwatnej, nadmiarowej interpretacji sytuacji. Praca poznawcza jest więc metodą na zmniejszenie odczuwanych emocji. Dodatkowo w procesie terapeutycznym wykorzystujemy techniki pracy z ciałem, wpływając na reakcje fizjologiczne.
• zmian behawioralnych: poznawanie zdrowych wzorców reakcji w sytuacjach trudnych, trening konstruktywnych reakcji i strategii, przygotowanie do rozwiązywania przyszłych problemów
• aktywizacji społecznej: korzystanie z istniejących sieci wsparcia, asertywne stawianie granic, ew. rozbudowa nowych kontaktów, trening umiejętności społecznych
• aktywizacji w realizacji wartości: uświadomienie swoich marzeń, swoich aktualnych ciekawości i planów, i realizacja techniką problem solving
4. Utrwalanie zmian i przygotowanie na trudne chwile, to umożliwienie pacjentowi testowania nowych przekonań na temat siebie, innych i świata w różnych kontekstach (poza gabinetem). Wyniki doświadczeń omawiane są na sesjach. Ten etap często jest związany z rozrzedzaniem sesji i przygotowaniem do zakończenia procesu.
W procesie psychoterapii pacjent przygotowuje się taż na pełnienie roli autoterapeuty, uczy się skalować samopoczucie, rozpoznawać niepokojące symptomy pogarszania stanu, z wyprzedzeniem korzystać z adekwatnych technik.
5. Planowanie niedalekiej przyszłości i zakończenie procesu psychoterapii
Ostatnie dwie lub trzy sesje dotyczą najczęściej omówienia przebytej pracy pacjenta, powrotu do konceptualizacji, przygadanie się nowym przekonaniom, wglądom pacjenta, listowanie zasobów pacjenta.
Na zakończenie procesu pacjent, jeśli ma taką potrzebę, ocenia stopień zadowolenia z efektów i podsumowuje doświadczenia zmiany. Często na zakończenie analizuje swoje wartości i planuje najbliższe kroki po zakończonej terapii.
Omówione powyżej etapy są bardzo teoretyczne, za każdym razem to psychoterapeuta decyduje jak powinien być skonstruowany proces, żeby zmaksymalizować korzyści dla pacjenta. Wyróżniane etapy mogą się przewijać, niejednokrotnie proces jest wielokrotnymi powrotami do rozumienia problemów i ponownych konceptualizacji wraz z nowymi wglądami pacjenta.
CZAS TRWANIA i CENA
Terapia par: 60 min – 350 PLN
Terapia indywidualna (młodzież/dorośli): 50 min – 250 PLN